Təkamül nəzəriyyəsinin süqutu

“Cumhuriyet Bilim Teknik” jurnalının 30 iyul 2005-ci il tarixli sayında, “İnsan müdaxiləsi təkamülün sürətini artırır” başlıqlı yazı nəşr olundu. Yazıda darvinizmə heç bir elmi dayaq verməyən növ içi dəyişikliklərin “təkamül” olaraq təhrif edildiyi görülürdü.

 

Bu yazı, bizim daha əvvəl cavablandırdığımız bir “New Scientist” məqaləsinin tərcüməsidir. İstəsəniz, CBT yazısında köçürülən növ içi dəyişiklik nümunələrinin niyə “təkamülləşmə” meydana gətirmədiyini buradan araşdıra bilərsiniz.

 

“New Scientist” jurnalının 9 iyul 2005-ci il tarixli sayında “Evolution: Blink and you”ll miss it” (Təkamül: bir göz qırpımında da qaçırarsınız) başlıqlı yazı nəşr olundu. Bob Holmes tərəfindən hazırlanan yazıda, molekulyar səviyyədə müxtəlif dəyişiklik nümunələri mikrotəkamül nümunələri olaraq sıralanır və bunlar canlıların başqa canlılara çevrilə biləcəyi iddiasını (makrotəkamül) təsdiq edirmiş kimi təhrif edilirdi.

 

Holmes xəyali təkamül müddətinin zənn edildiyi qədər yavaş olmadığı, ətrafa uyğunlaşmaların bir neçə il və ya bir neçə on ildə sürətli şəkildə reallaşa biləcəyini qarşıya qoyur, bununla əlaqədar olaraq müxtəlif yanıldıcı nümunələr sıralayırdı.

Bu nümunələrdən bəziləri bu şəkildədir:

1) Qalapaqosdakı alacəhrələrin dimdik şəkillərində quraqlıq dövrlərinə bağlı olaraq görülən dalğalanmalar.

2) Alberta, Kanadadakı Rocky dağlarında yetkin dağ keçilərinin ovlanmasi, bunun nəticəsində kiçik buynuzlu fərdlərin populyasiya içində yayilmasi.

3) Bəzi bitkilərin zəhərlərə, bəzi bakteriyaların isə antibiotiklərə qarşı immun yaratması.

 

Holmesin saydığı bu kimi nümunələr təkamül deyil, variasiya anlayışı ilə əlaqədardır. Çünki bunlar, bir canlının bir başqa canlıya çevrilə bilməsi üçün lazımi genetik məlumatın DNT-yə əlavə olunduğu dəyişikliklər deyil, mövcud genetik məlumat daxilində və növ içində reallaşan dəyişikliklərdir.

Variasiyalar, növ içindəki növlərə ayrılmalardır və bir növün bioloji xüsusiyyətlərini təyin edən gen hovuzu içində yaranırlar. Gen hovuzu, bir növü meydana gətirən bütün bioloji xüsusiyyətlərə nəzarət edən… ardı...

 

“Cumhuriyet Bilim Teknik” (CBT) jurnalının 17 iyul 2004-cü il tarixli sayında “Növlərin meydana gəlməsində dişilər təyin edicidir” başlıqlı yazı nəşr olundu. Yazıda Charles Darvinin cinsi seçilmə nəzəriyyəsi adlandırılır və dişilərin yoldaş seçiminin yeni növləri ortaya çıxara biləcəyi qarşıya qoyulurdu. Drosophila mojavensis meyvə milçəklərində belə bir vəziyyət olduğu ifadə edilir, dişinin erkəyi seçmə şəklinin erkəyi şəkilləndirə biləcəyi və ya yeni bir növün doğulmasına yol aça biləcəyi iddia edilirdi.

 

Əvvəlcə Darvinin seçmə nəzəriyyəsi təkamülçülər arasındakı dəstəyini belə geniş ölçüdə itirmiş, köhnə bir nəzəriyyədir (Baxın: http://www.netcevap.org/milliyet030719.html)

 

CBT-də dişilərin yoldaş seçiminin yeni növlərin doğulmasına gətirib çıxaracağı iddiası da tamamilə, yanıldıcı darvinizm təbliğatından ibarətdir.

CBT bu yazıda, canlıların gen hovuzu daxilindəki uyğunlaşmalardan ortaya çıxan növlərə ayırılmaları “yeni növ” şəklində adlandıraraq oxucularını yanıldır. Bu cür növlərə ayrılmalar təkamül nəzəriyyəsinə gerçəkdə heç bir elmi dayaq vermir. Təkamülçülərin göz boyayıcı təbliğat üsulu olaraq sıxlıqla müraciət etdikləri “növləşmə” yalanını yazımızı buradan oxuya bilərsiniz.

 

“Hürriyet Bilim” jurnalının 3 aprel 2004-cü il tarixli sayında “İqlim də ayırd edilmə faktoru” başlıqlı xəbər nəşr olundu. Oslo Universitetinin zooloqu Nils Stensez tərəfindən həyata keçirilən araşdırmanın nəticələri deyilirdi. Nizamlı aramla artıb-çoxalan bir canlı növü olan, Kanada vaşaqlarının genlərini araşdıran tədqiqatçı, iqlimin vaşaq cütləşməsinin arasında genetik izolyasiya (təcridi) əmələ gətirən faktor olduğunu tapmışdı.

Stensez, müxtəlif iqlim şərtlərində, müxtəlif vaxtlarda yaşanan dövrələrdə hər bölgədə müxtəlif genlərin (tezlik cəhətdən) azalıb-çoxaldığını görmüşdü. Bu tapıntı, təkamül nəzəriyyəsinə heç bir dəlil gətirmədiyinə baxmayaraq, “Hürriyet Bilim” jurnalı bu tədqiqata əsaslanaraq müxtəlif iqlim şərtlərinin “yeni növlərin əmələ gəlməsində” təsirli ola biləcəyini iddia edirdi. Ancaq vaşaq cütləşmələrindəki genetik izolyasiya yeni növün varlığını qətiyyən göstərmir və bu iddia, tamamilə hiyləlidir.

Bilindiyi kimi, hər canlı növündə, genetik variasiyadan qaynaqlanan fərqlər vardır. Əgər bu növə aid canlıların arasına coğrafi maneə girsə (və ya bu araşdırmada göründüyü kimi, müxtəlif iqlim bölgələri ilə ayrılsalar) yəni bir-birlərindən “təcrid” olsalar, o vaxt bir-birindən qopan bu iki qrupun içində, böyük ehtimalla müxtəlif variasiyalar ağırlıq təşkil etməyə başlayır. Eyni növə aid olmalarına baxmayaraq, aralarında diqqətə çarpan morfoloji fərqlər olan bu cür variasiyalara “alt növ” adı verilir. Ancaq burada, “Hürriyet Bilim”də iddia edildiyi kimi, yeni bir növün ortaya çıxmağından bəhs edilmir. Bu alt növlər, öz aralarında… ardı...

 

akoz“Sabah” yazıçısı hörmətli Emre Aköz, 29 sentyabr 2003-cü il tarixli yazısında saytımıza istinad göstərdi. Hörmətli Aközün, saytımızın məzmununu ətraflı şəkildə tədqiqatı isə yerində olacaq. Çünki, təkamül və yaradılış haqqında bəzi ciddi yanılmalar içindədir. Bu yanılmaların şərhlərini, əvvəlki yazılarımızda olduğu kimi, bu yazıda da, elmi məlumatlara əsaslanaraq edəcəyik.

 

Emre Aközün “bioloji dəyişiklik” ilə təkamülü bir-birinə qarışdırmağı

Emre Aközün mövzu haqqındakı ilk yanılması, yaradılışı tərifləyərkən ortaya çıxır. Hörmətli Aköz belə yazır:

 

“Bilirsiniz, insan da daxil olmaq şərti ilə, canlıların varlığına bağlı iki təməl qayda (nəzəriyyə) var. Birincisinə “Yaradılış qaydası” deyilir. Bu qaydaya görə, canlılar dəyişməz. Hər canlı nədirsə, odur. Digərinə isə, “Təkamül qaydası” deyilir. Bu qaydaya görə, bütün canlılar təkamül keçirir. Yəni genlərində əmələ gələn dəyişikliklər nəticəsində ortaya yeni-yeni canlılar çıxar.”

 

Hörmətli Aközün bu təsviri səhvdir, çünki, canlıların yaradılışı haqqında heç bir bioloji dəyişikliyin qəbul edilmədiyini hesab edir. Bioloji dəyişikliyin varlığının da, yalnız təkamül nəzəriyyəsi tərəfindən qəbul edildiyini fərz edir.

Halbuki, vəziyyət, heç də belə deyil. Bu gün, dünyada, canlıların yaradıldığını müdafiə edən elm adamlarının heç biri, “canlılar bioloji dəyişiklik keçirməz” kimi bir fikri müdafiə etmirlər. Canlı növlərinin öz daxilindəki genetik variasiyalar ortaya çıxardıqları, bu variasiyaların coğrafi bölgüsünə uyğun olaraq, fərqli alt növlər çıxara bildiyi, məlum olan və hər… ardı...