Təkamül nəzəriyyəsinin süqutu

Müxtəlif quş növlərinin izah edildiyi bu sənədli filmdə, iki təkamül nağılı ortaya qoyuldu. Bunlardan ilkində quşların geniş yelpikdə texniki vasitə və vəsaitlər inkişaf etdirdikləri iddia edildi. Bu iddia, hər hansı elmi dəlil göstərmədən təkamül nəzəriyyəsinin iddialarını cəmiyyətə təlqin etmədə istifadə edilən, canlılardakı mövcud strukturları “sahibdirlər” yerinə “inkişaf etdirmişlər” sözüylə ifadə etmə taktikasına əsaslanır.

Bu əfsanəvi izahata görə çıxarılacaq nümunələrin sayı sərhədsizdir. Misal üçün: “Fillər, ağac budaqlarını qoparıb ustalıqla ağızlarına aparmalarını təmin edən xortumlara sahibdirlər” gerçəyi, təkamül nağılına çevrilərək “Fillər, ağac budaqlarını qoparıb ustalıqla ağızlarına aparmalarını təmin edən xortumlar inkişaf etdirmişlər” şəklində təqdim edilə bilər. Təkamül təbliğatında tez-tez müraciət edilən bu ifadə tərzi bəzən təkamülçü elm adamların tərəfindən də elmi olmadığı üçün açıqca tənqid olunmaqdadır.

 

Yazıda izah edilən ikinci təkamül nağılında bu ifadələrə yer verildi:

 

“Suyun içində üzən pinqvinlər delfinlərə bənzəyərlər. Bu, iki heyvanın da eyni təkamüllü müddətdə sahib olduğu mənasını verər. Delfinlərin hava tənəffüs edən quru heyvanlarından təkamülləşdiyi kimi pinqvinlər də hava tənəffüs edən quşlardan təkamülləşmişlər.”

 

Burada canlılardakı bənzərliklərin təkamül məhsulu olduğu inancı, təkamülə dəlil kimi təqdim edilməkdədir. İnsan oğlunun bilib tanıdığı hər hansı iki şey arasında mümkün olduğu kimi, pinqvinlər və delfinlər arasında da bənzərlik tapmaq mümkündür. Burada hər ikisinin də hava tənəffüs edən üzücülər olduğuna… ardı...

 

Nəsli kəsilmiş, iri canlı növü olan İrlandiya marallarının izah edildiyi proqramda, bu canlıların nəsillərinin kəsilməsinə gətirib çıxaran faktorlar üzərində fərziyyələr edildi. Ancaq, bəhs edilən fərziyyələr, təkamülü, əvvəldən mənimsənilən nöqteyi-nəzərdən yanaşılırdı. Heç bir dəlil göstərilmədən, bu canlının təkamüllə yarandığı iddia edilirdi. Proqramdakı izahat, darvinizmə kor-koranə bağlılıq göstərən xüsusiyyətdə idi. Məsələn İrlandiya maralının iri buynuzları və iri bədəninin izah edildiyi hissədə bu ifadə edildi:

 

“İrlandiya maralının mütəxəssisləşərək çox böyük buynuzları daşıya biləcək bədən quruluşu inkişaf etdirdiyi aydındır… Təkamül möhtəşəm buynuzlarını böyütmək üçün açıq otlaqlara möhtac olan olduqca mütəxəssisləşmiş heyvan yaratmışdı.”

 

Təkamülə yaradıcı güc ətf edən bu ifadələr, “National Geographic tv”-nin darvinizmi bir inanc kimi dəstəklədiyini açıq-aydın bildirir. Proqramda buynuz və bədən quruluşları ilə əlaqədar olaraq irəli sürülən “inkişaf etdirmə” iddiasının heç bir sübutu yoxdur. Həqiqətdə bir canlının öz bədənində hər hansı orqan inkişaf etdirməsi mümkün deyil. Elmi əsası olmayan bir hekayədən ibarətdir.

Təkamülçülərin bu cür hekayələrinin ortaq xüsusiyyəti, canlıların müəyyən bir ehtiyacının təyin olunması və sonra da, bu ehtiyacın təkamülün bəzi mexanizmləri tərəfindən təmin edildiyinin fərz edilməsidir. Bu hekayələrin yaradılmasında həmişə eyni üsul izlənilir. Əvvəl bir canlıya aid bir xüsusiyyətin üstün cəhəti və ya yönləri təsvir edilir, sonra bu üstünlüyün necə təkamülləşəcəyinə dair ssenari uydurulur. Əlbəttə, bu şəkildə çıxarılacaq təkamül… ardı...

 

Bu sənədli filmdə, pişiklərin göz quruluşu izah edildikdən sonra, bu canlıların gecə görə bilmək üçün bəzi dəyişikliklər keçirdiyi iddia edildi. Pişiklərdəki dizayn üstünlüyünü izah edərkən, təkamül təbliğatı aparmaq məqsədi ilə məcburi ifadələrin əlavə olunduğu iddialar heç bir elmi dəlilə əsaslanmır.

Eyni iddiaya, bir başqa “National Geographic” sənədli filminə cavab olaraq əvvəlcə hazırladığımız yazımızı buradan oxuyabilərsiz.

 

Qalapaqos adalarındakı canlıların və Darvinin bunlarla əlaqədar təkamül iddialarının izah edildiyi proqramda, bəhs edilən canlıların ətrafa uyğunlaşmasını təmin edən xüsusiyyətlərlə əlaqədar, təkamül adaptasiyası nağılları izah edildi. Qısaca sıralasaq, bunlardır:

 

  • Dünyanın ən kiçik pinqvin növü olan Qalapaqos pinqvinlərinin, istidə bədən yağlarını nizamlayan incə tük təbəqəsi yaratdığı nağılı.
  • Ağaclarda bəslənən bir növ kərtənkələnin, palma budaqları arasında asılı dayanmasını təmin edən elastik quyruq inkişaf etdirdiyi nağılı.
  • Havay adlarının ən yüksək vulkanik dağında, 30 min metr yüksəklikdəki buzlaq təpələrdə yaşayan, bir böcək növünün, buradakı donmuş yeməklərlə bəslənən və qanında donmağa qarşı bir növ maddə çıxaracaq şəkildə uyğunlaşmağı təmin etdiyi nağılı.
  • Heç deyilməyəcək qədər az yağış olan və tropik günəş şüaları ilə qovrulmuş kraterlərdə (yanardağ ağzında) yaşayan gümüş qılınc bitkisinin, bu çətin mühitdəki bütün problemlərin öhdəsindən gələ bilmək üçün təkamül keçirtdiyi nağılı idi.

 

Bütün bu iddialar heç bir elmi dəlilə əsaslanmayan, yalnız təxəyyül nəticəsində yaradılmış nağıllardan ibarətdir. Bu nağıllarda nəzərə çarpan məntiq irəli sürmək, əvvəl bir orqan ya da xüsusiyyətin bir orqanizm cəhətdən faydasını izah edib, sonra bəhs edilən adaptasiyanın təkamüllə ortaya çıxdığı hekayəsini dövrəyə salmışdır. Dəlilə əsaslanmadığı üçün bu iddiaların, təkamül nəzəriyyəsinə dəstək olması üçün heç bir elmi dəyəri yoxdur. Hər hansı bir canlı üçün yaranan təkamül nağıllarının sərhədi də yoxdur. Yuxarıdakı… ardı...

 

Bu sənədli filmdə, ümumiyyətlə tısbağa və kərtənkələ kimi sürünənlərdən bəhs edildi. Proqramda, tısbağaların “ehtiyac duymadıqları üçün təkamül keçirmədikləri” kimi axmaq fikirlər irəli sürüldü. Əvvəlcə canlıların sahib olduqları kompleks quruluşların təkamülün iddiaları ilə yaranmağı mümkün deyil. Təkamüllə canlıların ehtiyacları arasında məcbur etmə əlaqə yaradılması isə, heç bir şəkildə elmi əsası olmayan düşüncədir və bəzi təkamülçülər tərəfindən də, açıq-aydın tənqid olunur. Elmlə əlaqəsi olmayan bu üslubun istifadə edilməsindəki məqsəd, Darvinizmi məşhur etmək üçündür.

 

Proqramda həm də, bir müddət quruda yaşayan sürünənlərin dənizə geri dönərək, dəniz sürünənlərinə təkamülləşdikləri də iddia edildi. Ancaq bu iddia, heç bir elmi əsası olmayan iddiadır. Məsələn, fosil qeydləri bu iddiaları açıq-aydın etibarsız edir. (Bu mövzuda daha çox məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.)

 

Sənədli filmdə irəli sürülən başqa təkamülçü iddia, ərazilərinə bir ilanın girdiyini gördükdə, müəyyən səslər çıxararaq xəbərdarlıq edən və bir-birlərini təhlükəyə qarşı təhrik edən maymunlar haqqında idi. “Animal Planet”, meymunların ilan görəndə fərqli səs çıxartdıqlarını (çığırdıqlarını), guya insanın dil (danışıq) qabiliyyətinin təkamül təməllərinin buna əsaslandığını bildirdi. Məlum olduğu kimi, meymunların bu səsləri insan dilinin (danışmağının) təkamüllə yarandığına dair iddiaya heç bir töhfə verməyən məcburi fərziyyələridir.

Dil qabiliyyəti, qrammatika, sintaksis və semantika (sözün qrammatik formasının mənası) kimi kompleks qaydalara malikdir. Bundan əlavə, yaxın məsafəli əzələlər tərəfindən idarə olunan danışıq qabiliyyəti ilə bağlıdır. Dilin olması, sözlərin doğru qaydada yerləşdirilməsi ilə (bir-biri ilə) çox əlaqədardır və sintaksis deyilən bu bacarıq yalnız insana xasdır. Heyvanların səsləri ilə insanın sintaktik qabiliyyəti arasında deyil, ara keçid olsa belə bir təbəqənin mövcudluğunu təsəvvür etmək mümkün deyil.