güclü zireh

TISBAĞALARIN GÜCLÜ ZİREHLƏRİ

  • Tısbağa zirehinin nə cür anatomik quruluşu vardır?
  • Tısbağa qabığının qalın zirehinin yaradılışındakı hikmətlər nələrdir?

Bədənləri üzərində sümük lövhələrdən meydana gəlmiş xarici skelet (bağa) olan tısbağalar, güclü bir zirehə malikdir. Allah bu canlıların qabıqlı zirehlərini müxtəlif hikmətlərlə xüsusi olaraq yaratmışdır. İndi bu xüsusiyyətləri sırayla araşdıraq:

Tısbağa zirehinin xüsusi yaradılmış anatomik quruluşu:

cherepaxa3Tısbağaların zirehinin üst qisminə karapaks, alt qisminə isə plastron adı verilir. Allah tısbağaların qabıq qismini skelet sisteminin bir parçası olaraq yaratmışdır. Yalnız baş, ayaq və quyruq hissələri bu orqanların çölə çıxa bilməsi üçün açıqdır. Bunun xaricində qalan bütün qisimlər alt, üst və yanlardan bir-birinə möhkəmcə birləşmiş sümük lövhələrlə örtülmüşdür. Sümük lövhələrin üstü, epidermis mənşəli keratin lövhələr ilə örtülüdür. Bu sümük zireh skeletin bir parçası olduğundan tısbağa bu polad zireh xaricində əsla yaşaya bilməz. Qabıq skelet təbəqə halında altdan yuxarıya doğru böyüyür.

Bütün tısbağa növləri, ağciyər tənəffüsü ilə nəfəs alır. Bu canlıların ağciyərlərini Allah kürəyə doğru və qabığa yapışmış olaraq yaratmışdır. Ağciyərləri qoruma altına alan qabırğalar da bu polad zirehin üst hissəsinin altındadır. Ancaq suda yaşayan tısbağalarda isə “kloak tənəffüsü” (Bəzi canlılarda həzm, ifrazat və reproduktiv tullantıları tək bir nöqtədən atılır. Buna kloak tənəffüsü deyilir) görülər.

Dəri ilə tam olan bu qabıq, eynilə insan dərisinin özünü yeniləməsi əsnasında… ardı...