spiderman
Bu günlərdə hər yaşda insanın maraqla izlədiyi yeni bir film daha viziondadır: “Hörümçək adam-2”.

Amerika Birləşmiş Ştat-larında 2 il bundan əvvəl yayınlanmağa başladıqda bütün zamanların ən yüksək “ilk 3 gün” hasilatı rekordunu vuran filmin ikincisi də yeni rekordlara imza atmağa namizəd görünür. Film Şimali Amerikada əldə etdiyi kassa hasilatıyla ‘ilk gün’ rekordunu vurdu və viziona girdiyi ilk gün, kassalara 40.5 milyon dollarlıq hasilat buraxdı.

Filmin mövzusu qısaca belədir:

Mülayim xasiyyətli Peter Parker (Tobey Maguire) bir tərəfdən güclərinin ona təmin etdiyi üstünlükləri insanların faydalanması üçün istifadə edib bir tərəfdən buna görə qarşılaşdığı çətinliklərlə mübarizə apararaq, bir tərəfdən də Hörümçək adam ilə tələbə şəxsiyyəti arasındakı tarazlığı qorumaq məcburiyyətindədir. Peter bu dəfə güclü, çox qollu pis ürəkli Dr. Octopus (Ahtapot) yəni qısaca “Doc Yan” (Alfred Molina) ilə qarşı-qarşıyadır. Peterin bu səkkiz qollu dəli adamı dayandırmaq üçün bütün super qəhrəman gücünü toplaması lazımdır.

Budur, Hörümçək adam-2 filmi bu həyəcanlı hekayəni mükəmməl vizual effektlərlə birləşdirərək tamaşaçılara vizual ziyafət verir.

“Spider-Man / Hörümçək-adam” klassikləşmiş Marvel Comic cizgi roman obrazına söykənir. Marvelin meneceri Stan Lee ilə şirkətin xarakter dizayneri Steve Ditkonun qurduqları obraz, Hörümçək adam ilk olaraq 1962-ci ildə çox da müvəffəqiyyətli olmayan cizgi roman “Amazing Fantasy”nin (inanılmaz Fantaziya) son buraxlışında göründü. Obraz elə sürətli bir şəkildə rəğbət qazandı ki, “Amazing Fantasy”nin adı Amazing Spider-Man (inanılmaz Hörümçək adam) olaraq dəyişdirildi və mart 1963-cü ildə yenidən oxucularla görüşdü. O tarixdən bu günə, Hörümçək adam dünya səviyyəsində ad qazandı və bütün zamanların ən məşhur super qəhrəmanlarından biri halına gəldi.

İndi bu super qəhrəmanın onu “qəhrəman” edən xüsusiyyətlərinə bir nəzər salaq.

Hörümçək sıçrayışı

Hörümçək adam eynilə bir hörümçək kimi çox yüksəklərə sıçraya bilir.

Hörümçək toru

Hörümçək adam, eynilə bir hörümçəyin toruna bənzər bir tor hazırlayır və tutmaq istədiyi insanları bu yolla tələyə salır.

Hörümçək-refleksləri

Hörümçək adamın təhlükə anında sürətlə qorunmasını təmin edən eynilə bir hörümçəkdə olduğu kimi güclü refleksləri var.

Hörümçək hissləri

Reflekslərə əlavə olaraq Hörümçək adamın bir də onu təhlükəyə qarşı xəbərdar edən “hörümçək hissləri” var. Bu hisslər sayəsində ona arxadan hücum etmək, qətiyyən mümkün deyil. Bu reflekslər və hörümçək hissi, onu məğlub edilməsi çətin olan bir qəhrəman edir.

Səthlərə yapışma xüsusiyyəti

Hörümçək adamın ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərindən biri də yenə eynilə bir hörümçək kimi demək olar ki, hər cür səthə yapışaraq yeriyə bilməsidir.

İndi də həqiqi bir hörümçəkdə olan möhtəşəm xüsusiyyətlərdən bir neçəsinə toxunaq:

Funksional ayaqlar

Hörümçəyin ən çətin şərtlərdə belə yeriyə bilməsini və yapışa bilməsini təmin edən dörd cüt ayağı vardır. Hər ayaq yeddi parçadan ibarətdir. Hər ayağın sonunda “skopula” deyilən tüklər mövcuddur. Bu tüklər sayəsində heyvan divarlarda və ya tamamilə tərs müstəvidə belə asanlıqla hərəkət edə bilir.

Yüksək hiss etmə bacarığı

Sıçrayan hörümçəklərdən fərqli olaraq hörümçəklərin bir çoxunun görmə duyğuları olduqca zəifdir, ancaq çox qısa məsafələri görə bilirlər. Bir ovçu üçün böyük bir çatışmazlıq sayılan bu vəziyyət, hörümçəkdə mövcud olan çox həssas bir erkən xəbərdarlıq sistemi ilə ortadan qaldırılmışdır.

Bu xəbərdarlıq sistemi toxunma hissinə bağlıdır. Bədən titrəməyə qarşı çox həssas tüklərlə örtülüdür. Bu tüklərin hər biri bir sinir ucuna bağlıdır. Toxunma hissi hətta səs və qoxu ilə bağlı olaraq meydana gələn rəqslərlə bu tüklərə siqnal göndərir. Tüklər titrəyişləri sinir uclarına ötürür. Sinirlər də qəbul etdikləri siqnalları çox sürətli bir şəkildə beyinə yönəldir. Bunun sayəsində hörümçəklər ən kiçik  titrəyişlərdən belə xəbərdar olurlar.

Zəhərli qısqaclar

orumcek 3Hörümçəklərin gözlərinin qarşısında iki güclü qısqac vardır. Bu qısqaclar hörümçəyin həm müdafiə, həm də ovlanma silahlarıdır. Hər qısqacın yanında öldürücü zəhərini ovunun bədəninə yeridən bir zəhər vəzi vardır. Hörümçək, ovunu hərəkətsiz hala salmaq istədikdə qısqaclarını ovuna batırır. Ardından xeliserlərindəki zəhər vəzilərindən onun bədəninə xüsusi zəhər yeridir.

Suda yerimə xüsusiyyəti

Su hörümçəkləri su üzərində yeriyə bilmələrini təmin edən çox xüsusi bir quruluşa sahibdirlər. Bu hörümçəklərin ayaqlarının ucunda olan hidrofob bal mumu ilə örtülmüş tüklərdən ibarət olan məxməri sıx bir hörgü vardır. Bunun sayəsində hörümçək suyun üzərində batmadan gəzə bilir.

Dizayn möcüzəsi torlar

orumcek 2Hörümçəyin toru; ağırlığı daşıyan dayaq ipliklər ilə, bu ipliklərin üzərinə yerləşdirilmiş spiral şəkilli yapışqan ipliklər və torun iplərini bir-birinə birləşdirən əlaqə iplərindən ibarətdir. Spiral şəkilli yapışqan ipliklər, dayaq ipliklərinə tam olaraq yapışmaz. Beləcə tora düşən böcək xilas olmağa çalışdıqca yapışqan tor daha çox yapışmış olar. Böcəyin üzərinə tamamilə yapışan ip, zamanla elastikliyini itirərək sərt və möhkəm olar. Bu şəkildə böcək tələyə düşər. Bundan sonra isə ov sanki canlı qablaşdırılmış hazır bir qida kimi möhkəm dayaq ipliklərinin üzərində hörümçəyin gəlib son zərbəni vurmasını gözləmək məcburiyyətindədir.

Hörümçəklər torlarını ovlamaq istədikləri heyvanın ölçüsünə görə hörərlər. Həmçinin torların mailliyi ovlanmaq istənilən böcəyin hərəkətinə (uçan, yeriyən, sıçrayan və s.) görə də dəyişdirilir. Bunun sayəsində torun ziyan görmə nisbəti azaldığı kimi tutma imkanları da artmış olur.

İpək möcüzəsi

orumcekHörümçək ipi öz qalınlığındakı poladdan beş qat daha möhkəmdir. Bilinən ən möhkəm materiallardan olan polad böyük müəssisələrdə bir çox texniki prosesdən keçirilərək əldə edilir. Poladdan beş qat daha möhkəm olan hörümçək ipi isə böyük müəssisələrdə hazırlanmaz; bir böcəkdən ifraz olunar. Demək olar ki, hər yerdə rast gələ biləcəyimiz hər hansı bir hörümçək bu ipi hazırlaya bilər. İpəyin digər bir təəccüblü xüsusiyyəti isə son dərəcə yüngül olmasıdır. Bunu belə bir örnəklə də açıqlaya bilərik:

Dünyanın ətrafında uzadılacaq bir ipək ipliyin ağırlığı yalnız 320 qram gələr. Bunda əlavə hörümçək ipi öz uzunluğunun dörd misli qədər genişlənə bilər. Həm möhkəm, həm də elastik material tapmaq çox çətindir. Məsələn, polad kəndir ən möhkəm materiallardan biridir. Lakin kauçuk kəndirlər kimi elastik olmadıqlarından bir müddət sonra deformasiyaya uğrayarlar. Kauçuk kəndirlər isə asanlıqla deformasiya olmasalar da, kifayət qədər dözümlü olmadıqları üçün ağır yükləri qaldıra bilməzlər. Bununla müqayisədə hörümçəyin ipliyi eyni qalınlıqdakı polad teldən beş qat daha möhkəm, yenə eyni qalınlıqdakı kauçukdan 30% daha elastikdir.

Hörümçəklər fərqli məqsədlər üçün bədənlərində fərqli ipliklər hazırlayırlar. Bu ipək ipliklər həm elastiklik, həm də möhkəmlik baxımından fərqli xüsusiyyətlərdə olduqları kimi qalınlıq və yapışqanlıq baxımından da fərqlidirlər. Məsələn, hörümçəyin həyatında böyük rol oynayan dayaq ipi yapışqan xüsusiyyət daşımamasına baxmayaraq möhkəm və elastik bir quruluşa malikdir. Hörümçəyin ağırlığının iki-üç qat ağırlığı rahatlıqla daşıya bilər. Bununla yanaşı tutduğu ovunu da birlikdə daşıyan hörümçək, bu iplər sayəsində etibarlı bir şəkildə  yuxarı aşağı hərəkət edir.

“Super qəhrəmanlar” “Super heyvanları” nümunə götürürlər!

Hər kəsin uşaqlığından xatırladığı bir çox super qəhrəman vardır. Bir quş kimi uça bilmə qabiliyyətinə sahib olan “Superman”, bir yarasa kimi səssiz uçan və yarasanın üstün bir çox xüsusiyyətinə sahib olan “Batman”, məqaləmizin mövzusu olan Hörümçək adam və bir çoxları… Diqqət yetirdinizsə bu qəhrəmanların ortaq bir nöqtələri var. Hamısı da bir heyvanın üstün xüsusiyyətlərinə sahib insanlar olmaları səbəbiylə bir “qəhrəman”dırlar! Bu heyvanların hamısı elə üstün xüsusiyyətlərlə yaradılmışlar ki, onların xüsusiyyətlərindən yalnız bir neçəsinə sahib olan xəyali insanlar, bir insanın əsla bacara bilməyəcəyi çətinlikdə işləri asanlıqla edə bilən bir “qəhrəmana” çevrilirlər. Qəhrəmanlara nümunə olan bu heyvanları araşdırdığımızda isə həqiqətən də son dərəcə üstün xüsusiyyətlərlə qarşılaşırıq.

Göründüyü kimi hörümçək də möhtəşəm xüsusiyyətlərə sahib bir heyvandır. Bütün bu xüsusiyyətlərin hörümçəkdə təsadüfən meydana gəlməsi ya da heç bir ağla sahib olmayan hörümçək kimi bir canlının bu xüsusiyyətləri planlayıb bədəninə yerləşdirməsi əlbəttə qeyri-mümkündür. Hörümçəkdəki bu üstün xüsusiyyətlər bizə Allahın bütün canlılar kimi hörümçəyi də qüsursuzca yaratmış olduğunu göstərir.

Elə bu günlərdə kinolarda izlədiyimiz Hörümçək adam kiçik bir hörümçəyin yalnız bir neçə xüsusiyyətinə malikdir. Bu xüsusiyyətləri kinodakı bir virtual xarakterdə görüb də həyəcanlanarkən, əslində çox daha artığına sahib olan bir hörümçək haqqında düşünməli və Allahın möhtəşəm yaratma sənəti qarşısında çox daha artıq həyəcan duymalıyıq.

Unudulmamalıdır ki, Hörümçək adam da, digər bütün super qəhrəmanlar da Allahın üstün xüsusiyyətləriylə yoxdan var etdiyi möhtəşəm canlıların nümunə götürülməsiylə həyat tapmış virtual qəhrəmanlardır.

 

Qaynaqlar:
http://www.ntvmsnbc.com/news/276780.asp
http://www.geocities.com/orumcekadam2001/
http://www.harunyahya.org/bilim/hy_orumcek_mucizesi/orumcekon.html