simmetriya

cicekmadakı buludlar, ağaclar, çiçəklər, heyvanlar və bunlara bənzər bütün nümunələrdə qüsursuz bir nizam və simmetriya var.

Təbiətə baxdığımızda hər bitkinin ya da heyvanın öz növünə xas rəng və naxışlara sahib olduğunu görərik. Üstəlik bu rəng və naxışların hər birinin canlılar üçün fərqli mənaları vardır; cütləşmə çağırışı, hirslilik, təhlükə xəbərdarlığı və bunlar kimi bir çox anlayış heyvanlar arasında rənglər və naxışlar ilə məna qazanır.

Hər şeyin öz-özünə inkişaf edən təsadüflərin nəticəsində ortaya çıxdığını iddia edən təkamül nəzəriyyəsi, təbiətdə sərgilənən sənət, rəng müxtəlifliyi və uyğunluq qarşısında tam bir çıxmaz içindədir. Təkamülçülərin canlılardakı dizayn qarşısında içinə düşdükləri vəziyyəti nəzəriyyənin qurucusu olan Çarlz Darvin də etiraf etmək məcburiyyətində qalmışdır. Darvin canlılardakı rənglərin niyə xüsusi mənalarının olduğunu anlaya bilmədiyini belə ifadə edir:

 

tirtilÇətinlik çəkdiyim nöqtə budur ki, niyə bəzi tırtılların olduqca gözəl və estetik zövqə, incəsənət tələblərinə cavab verən bir şəkildə rəngləri var. Bəziləri təhlükələrdən qorunmaq üçün rəngləndirilmişlər. Yalnız fiziki şərtlər üçün bu cür parlaq rənglərinin olmasını çətinliklə anlaya bilirəm… Əgər kimsə, erkək kəpənəklər cinsiyyət seçimi ilə gözəl bir görünüş almalarına baxmayaraq niyə eyni səbəblərlə tırtılları qədər gözəl olmadıqlarını soruşsalar necə cavab verərsən? Mən buna cavab verə bilmərəm…(Francis Darwin, Life and Letters,Vol.II, s. 275)…1

Tırtılların üzərlərindəki naxış və rənglər öz başına təsadüfən… ardı...