çəlik

Görmə qüsuru olanlar üçün sonar çəlik

Yarasalar görmə qüsurlu insanların istifadəsinə təqdim ediləcək titrəyişli çəliklər istehsalına ilham qaynağı oldu. Oxşar prinsiplərə görə işləyən təyyarə nəzarət sistemlərinin inkişaf etdirilməsi də planlaşdırılır.

 

Olduqca yüngül olan elektron çəlik insan qulağının qəbul edə bilməyəcəyi tezlikdəki (ultrasəs) səs dalğaları yayır və üç metr diametrindəki sahədə olan obyektləri üç ölçülü olaraq xəritələndirir. Yol üzərində bir maneə ilə qarşılaşdıqda çəlik bunları qəbul edir və  qulp hissədə düymələrin titrəməsini təmin edərək görmə qüsurlu sahibini xəbərdar edir. Məhsulun dizaynı Leeds Universitetində işləyən tədqiqatçı və yarasa mütəxəssisi olan Dean Watersa aiddir. Water bu vaxta qədər təxminən 25 görmə qüsurlu insan üzərində test edilən çəliyin olduqca müvəffəqiyyətli olduğunu ifadə edir. (1)

Çəlik saniyədə 60.000 səs titrəyişi yayır və əks olunan dalğaları qəbul edir. Çəlik üzərindəki düymələr də görmə qüsurlu istifadəçinin ultrasəs dalğaların qüvvəsini “hiss etməsini” təmin edir. Sürətli və qüvvəli bir siqnal obyektin yaxında olduğu mənasını verir.(2)

Bir zooloq olan Waters fəaliyyətlərinə maraq cəlb edə bilmək üçün İngiltərənin Mançester şəhəri yaxınındakı Salfordda reallaşdırılan elm festivalında maraqlı bir nümayiş təqdim etdi. Bu nümayişdə yarasa sonarını (sonar- səs dalğalarını istifadə edərək cismin ölçü, uzaqlıq və digər məlumatları görməmiz üçün yarayan alətdir) insan qulağına adaptasiya edən bir yer müəyyən etmə sistemi… ardı...