Quran əxlaqı və təfəkkür

İman edənlərə nəsib olan Elm

Möminlər Quranı çox yaxşı bilən, Qurandakı hikmətləri yaddaşlarında saxlayaraq həyatlarının hər anında Quranda tərif edilən gözəl əxlaqı yaşamağa səy göstərən, Peyğəmbərimizin həyatını özlərinə nümunə götürən kəslərdir.

Dünya həyatının həqiqi üzünü bilib, əsl həyatı olan axirət üçün hazırlıq edən bir möminin Allaha qarşı olan qorxusu və sevgisi çox dərindir. Dərin iman sahibi olan möminlərdə böyük bir ağıl, fərasət, bəsirət meydana gələr. İman edənlərə nəsib olan bu elm, onları Allahın məmnun olmadığı bütün pis rəftarlardan, ruh hallarından, düşüncələrdən uzaq tutar. Unutduqları və  yanıldıqları hər hansı bir şey üçün və ya etdikləri səhvlər üzərində israr etməzlər, dərhal səhvini düzəltmə istiqamətində səy göstərərlər. Allah Quranda möminlərə belə buyurur:

 ” O müttəqilər ki, bolluq zamanı da, qıtlıq zamanı da mallarından Allah yolunda xərcləyir, qəzəblərini boğur və insanları bağışlayırlar. Allah yaxşı iş görənləri sevir. O kəslər ki, bir pis iş gördükdə, yaxud özlərinə zülm etdikdə Allahı xatırlayıb günahlarının bağışlanmasını diləyərlər, – günahları Allahdan başqa kim bağışlaya bilər? – onlar bilə-bilə etdiklərinə görə israr etməzlər. (Ali-İmran surəsi-134, 135)

Al-Quran

İnsan qəflətə düşə bilən, unudan, yanıla bilən, səhv edə bilən bir varlıqdır. Hər an bir  çox mövzuda yanlış düşünə, səhv bir qərar verə, düzgün… ardı...

 

Dindən uzaq yaşamağın nəticələri: stress və depressiya

“Kim Mənim Zikrimdən üz döndərsə, onun güzəranı sıxıntılı olacaq…” ( Taha surəsi, 124)

Allah kimi doğru yola yönəltmək istəsə, onun köksünü İslam üçün açar, kimi azdırmaq istəsə, onun köksünü, sanki o, göyə çıxırmış kimi daraldar və sıxıntılı edər. Allah iman gətirməyənləri beləcə cəzalandırar. ( Enam Surəsi, 125)

Din əxlaqını yaşamayan insanların Allaha güvənib təslim olmamaları, həyatlarını daim kədərli, sıxıntı və stress içində keçirməsinə səbəb olar. Bu səbəbdən psixoloji xəstəliklərə tutular, bədənləri zəifləyər, qısa müddətdə qocalıb düşərlər. Yaşadıqları ruhi sıxıntının təsiri bədənlərinin hər nöqtəsində özünü göstərər.

Möminlər isə psixoloji istiqamətdən sağlam olduqları, stressə, kədərə, ümidsizliyə, düşmədikləri üçün cismən də daha sağlam və dinc olarlar. Allaha təvəkkül etmələrinin, hər şeyə xeyir gözüylə baxmalarının, Allahın onlara olan gözəl vəd və müjdələrinin sevincini daima qəlblərində daşımalarının müsbət təsiri fiziki xüsusiyyətlərində də əks olunar. Təbii ki, bu vəziyyət dini tam mənası ilə qavrayan, vicdanlı, Quran əxlaqını yaşayan kimsələr üçün keçərlidir. Əlbəttə ki, onlar da xəstəliklərə tutulur və təbii olaraq qocalırlar. Ancaq bu vəziyyət digərləri kimi psixoloji qaynaqlı bir çöküntü şəklində deyildir.

stres

                Günümüzdə dövrün xəstəliyi adlandırılan stress və depressiya insanlara təkcə psixoloji olaraq zərər… ardı...

 

Allahın yaratdığı imtahan çox asandır

Din əxlaqından uzaq yaşayan insanlar həyatları boyunca özləri üçün müxtəlif  hədəflər təyin edirlər. Bu hədəflərin ortaq nöqtəsi  isə, ümumiyyətlə, sadəcə dünya həyatına istiqamətli olmalarıdır. Məsələn, mütəxəssis bir həkim, müvəffəqiyyətli bir mühəndis, yaxşı bir ata, çoxlu pul qazanan bir iş adamı, ya da  dünya səviyyəsində məşhur bir sənətçi olmaq və digərləri, bir çox insanın ən böyük ideallarından sayıla bilər. Bunların xaricində, daha bir çox sahədə insanlar müvəffəqiyyəti, xoşbəxtliyi və rahat bir həyatı əldə edə bilmək üçün çalışır, səy göstərir, bəzən müxtəlif fədakarlıqlar edirlər və öz fikirlərinə görə “bir yerlərə gəlməyə” çalışırlar. Nəticədə, başları bu işlərə qarışır və dünyada olmalarının əsl məqsədini unudur və ya görməməzlikdən gəlirlər.

Halbuki, hər insanın bütün həyatını və bir gün mütləq öləcəyini düşünərək özünə bəzi suallar verməsi vacibdir. “Mən bu dünyaya nə üçün gəlmişəm?”, “Mövcud olmağımın səbəbi nədir?” “(Nümunə olaraq) Bəlkə yaxşı bir memar olub çoxlu sayda bina dizaynı etdim, zəngin oldum, mal-mülk sahibi oldum, bir ad-san qazandım, tanındım, amma bütün bunlar mənə nə qazandırdı? Ölümümdən sonra bunlardan hansının bir mənası olacaq? Dünyada tərk etdiklərimin mənə axirətdə nə kimi bir faydası olacaq? Həyatım yalnız  bu dünya həyatımdan ibarətdirmi? ” Bunlar, hər insanın ölüm gəlib çatmazdan  əvvəl soruşmalı… ardı...

 

Dərin İmanın Qazandırdığı Ağıl və Fərasət

Ağıl, iman edənlərlə inkarçıları bir-birlərindən ayıran ən əhəmiyyətli xüsusiyyətlərdəndir. Allahın iman edən qullarına aid bir xüsusiyyət olaraq yaratdığı ağıl, adamın imanı, Allah qorxusu və təslimiyyəti ölçüsündə inkişaf edir. Allah qorxusu və səmimi iman, adama həyatının hər anında Allahın razılığına uyğun hərəkət etməsini təmin edən bir anlayış qazandırır. Belə bir adam vicdanını istifadə edərək Quran əxlaqına ən uyğun olan rəftarı seçər və bunun nəticəsində bütün həyatına hakim olan bir rəftar mükəmməlliyi əldə etmiş olar. Uca Allahın yalnız mömin qullarına verdiyi bu üstün xüsusiyyətə Quranın bir çox hekayəsində diqqət çəkilmişdir.

 

bynAğıl zəkadan çox üstün və daha dərin bir qavrayış şəklidir. Zəka insanın düşünmə, həqiqətləri qəbul etmə, mühakimə etmə və nəticə çıxarma bacarıqlarının hamısıdır. İnsana zəkadan çox üstün bir anlayış qazandıran ağıl isə dərin düşünə bilmə, doğrunu tapa bilmə və hər mövzunu həll edə bilmə qabiliyyətidir. İnsana bu qabiliyyəti qazandıran yeganə xüsusiyyət isə imandır. Allah, “Ey iman edənlər, Allahdan qorxub-çəkinsəniz, sizə doğrunu səhvdən ayıran bir nur və anlayış (furqan) verər, pisliklərinizi örtər və sizi bağışlayar. Allah böyük fəzl sahibidir.” (Ənfal Surəsi, 29)  ayəsiylə iman edib Ondan qorxub çəkinmələrinə qarşılıq, qullarına Qatından xüsusi bir anlayış verdiyini bildirmişdir. Quranda bildirilən peyğəmbər qissələrində olan ağıllı davranışlar bu həqiqətin… ardı...

 

Quran asan olana çatdıran bir rəhbərdir

Biz Quranı sənə ona görə nazil etmədik ki, əziyyətə düşəsən. Onu Allahdan qorxanlar üçün ancaq nəsihət kimi göndərdik. (Taha surəsi, 2-3)

Allah tarix boyunca bütün insanlığa doğrunu tapmaları, dəqiq olan məlumata çata bilmələri və din haqqında məlumat əldə edə bilmələri üçün müqəddəs kitablar, bu kitabları insanlara çatdıran və açıqlayan peyğəmbərlər göndərmişdir. Allahın insanlara yol göstərici olaraq endirdiyi son kitab isə Qurandır. Bir ayədə Quranın yol göstərici xüsusiyyəti belə bildirilir:

 

“Daha əvvəllər insanlara doğru yolu göstərən rəhbər olmaq üçün. Furqanı da O nazil etdi. Şübhəsiz ki, Allahın ayələrini inkar edənlər üçün şiddətli bir əzab vardır. Allah Qüdrətlidir, intiqam almağa qadirdir (Ali İmran surəsi, 4)

 

Allahın Qurandan əvvəl endirdiyi kitablar müşriklər və dinə düşmən olan insanlar tərəfindən təhrif edilmişdir. Bu kitablara bir çox xurafat və batil inanc əlavə olunaraq mənalarından uzaqlaşdırılmışdır. Ancaq Allah son müqəddəs kitab olan Quranın təhrif olunmasının mümkün olmadığına dair ayələrdə qəti bir hökm vermiş və qiyamət gününə qədər qorunacağını bildirmişdir:

 

Şübhəsiz ki, Zikri Biz nazil etdik, əlbəttə, Biz də onu qoruyacağıq. (Hicr surəsi, 9)

 

Nə önündən, nə də arxasından batil ona girişə bilməz. O, Müdrik, Tərifəlayiq Allah tərəfindən nazil edilmişdir. (Fussilət surəsi, 42)

 

Quranın qiyamətə… ardı...